10 Ağustos’ta, güney Ukrayna’daki Pervomaysk kentinde bir mahkeme, Troçkist Bolşevik-Leninistlerin Genç Muhafızları’nın (YGBL) önderlerinden biri olan 27 yaşındaki sosyalist Bogdan Syrotiuk’u, Rus ve Ukraynalı işçilerin savaşa karşı uluslararası birliği çağrısında bulunduğu için “vatana ihanet”ten 15 yıl hapis cezasına çarptırdı.
Bogdan, uluslararası insan hakları hukukunu ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni açıkça ihlal eden bir kararla, bir düşünce suçundan mahkûm edilmiştir. Suçlama, Bogdan’ın Dünya Sosyalist Web Sitesi’nde (WSWS) yayımladığı savaş karşıtı makalelere ve Ukrayna hükümetinin Nazi işbirlikçilerini yüceltmesine karşı çıkmasına dayandırılmıştı.
Kararda alıntılanan ifadeler, onun Rusya’nın Ukrayna’yı istilasına karşı çıktığını ve hem Rusya’daki hem de Ukrayna’daki işçileri ve gençleri buna karşı çıkmaya çağırdığını açıkça ortaya koymaktadır. Karar ayrıca onun “faşistler ve Naziler ile kıyaslamaları”nı ve “ulusal kahramanları ve tarihsel şahsiyetleri yeniden yorumlaması”nı da gerekçe göstermekte; delil olarak açıkça, örgütü Holokost’a katılmış olan Nazi işbirlikçisi Stepan Bandera’yı kınamasını göstermektedir.
Bogdan’a yönelik kötü muamele ve yargılamanın düzmece niteliği, ABD ile Avrupa’nın hükümetlerine ve medyasına egemen olan resmi anlatıyı paramparça etmektedir: Bu, Ukrayna’nın, kışkırtılmamış bir işgale karşı özgürlüğü savunmak için mücadele eden, kuşatma altındaki bir demokrasi olduğu anlatısıdır. Bogdan’a yönelik kovuşturma, Ukrayna’daki gerçek durumu gözler önüne sermektedir.
Ukrayna devleti sol siyaseti yasa dışı ilan etmiş ve bütün bağımsız siyasi ve sendikal faaliyeti bastırmıştır. Mart 2022’de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin hükümeti 11 muhalefet partisinin faaliyetini askıya aldı ve başlıca ulusal televizyon kanallarının haber yayınlarını devlet eliyle yürütülen tek bir yayında birleştirdi; aynı yılın haziran ayında ise mahkemeler parlamentodaki en büyük muhalefet partisini yasakladı. Sıkıyönetim altında grevler yasaktır; savaş dönemi çalışma mevzuatı toplu sözleşmeleri askıya almış ve işgücünün çoğunluğunu temel korumalardan yoksun bırakmıştır. Zelenskiy’nin kendi görev süresinin dolduğu 20 Mayıs 2024’ten bu yana seçimler askıya alınmış durumdadır. Zelenskiy kararnamelerle yönetmektedir.
Bütün bunlar Amerikan ve Avrupa medyasında sistemli biçimde örtbas edilmektedir. Savaşı desteklemek uğruna, faşizan bir hükümet demokrasi timsali diye yutturulmaktadır. Bekleneceği üzere, Bogdan Syrotiuk’un mahkûm edilmesi tek bir kapitalist yayında bile haber yapılmamıştır.
Ne var ki tam da mahkûmiyet kararının verildiği gün, en savaş yanlısı yayınlar arasında yer alan New York Times, Rusya’da savaş karşıtı muhalefetin bastırılmasına ilişkin kapsamlı bir haber yayımladı. Rusya Yüksek Mahkemesi, davanın açılmasından bir iş günü sonra toplanan bir duruşmada, milliyetçi Rodina partisinin —görünürde telif hakkı ihlaline dayanan— davası üzerine karar vererek liberal burjuva parti Yabloko’yu eylül ayındaki parlamento seçimlerinin oy pusulasından çıkardı. Haber, “Rus Mahkemesi, Ülkenin Tek Savaş Karşıtı Partisinin Parlamento Seçimlerine Girmesini Yasakladı” başlığıyla yayımlandı.
New York Times’ın yazdığına göre bu karar, “Kremlin’in, Ukrayna’da savaşmayı sürdürme kararlılığını sorgulayan hiçbir siyasi güce tahammül etmeyeceğinin son işaretiydi.” Haberde, Yabloko’nun başkan yardımcısı Maksim Kruglov’un, Rusya’nın Kiev dışındaki vahşetine ilişkin 2022 tarihli bir sosyal medya paylaşımı nedeniyle haziran ayında yedi yıl hapse mahkûm edildiği ve istilayı mahkûm eden açıklamaların “yüzlerce Rus’un savaş sansürü yasalarıyla bağlantılı cezai suçlamalarla hapse girmesine yol açtığı” belirtiliyordu.
Rus hükümeti hiç kuşkusuz otoriterdir ve Yabloko’nun oy pusulasından çıkarılması demokratik haklara yönelik bir saldırıdır. Ne var ki New York Times’ın Rusya’da mahkûm ettiği baskı, hakkında sustuğu Ukrayna’dakiyle uzaktan yakından kıyaslanamaz. Rusya’da liberal bir parti oy pusulasından çıkarılmıştır; Ukrayna’da ise her bir sol parti tümüyle yasaklanmıştır — ve ortada oy pusulası diye bir şey de yoktur, çünkü seçimlerin kendisi kaldırılmıştır.
WSWS Uluslararası Yayın Kurulu başkanı David North, bu habere ve medyanın Bogdan’ın davası konusundaki suskunluğuna yanıt olarak, salı günü New York Times’ın uluslararası editörü Philip Pan’a bir mektup yazarak gazeteyi davayı haberleştirmeye çağırdı:
Sayın Vasilyeva’nın makalesi, Yabloko’nun bir seçimden dışlanmasını, Rus hükümetinin savaş karşıtı muhalefeti bastırdığının önemli bir kanıtı olarak ele alıyor. Ayrıca Yabloko’nun başkan yardımcısı Maksim Kruglov’un, Rus savaş suçlarını eleştiren 2022 tarihli bir sosyal medya paylaşımı nedeniyle haziran ayında yedi yıl hapse mahkûm edildiğini bildiriyor.
Ne var ki, bu satırların yazdığım sırada, savaşa karşı çıkan bir Ukraynalı sosyalistin daha yeni 15 yıl hapis cezası —Kruglov’a verilen cezanın iki katından fazlası— aldığına dair New York Times’ta hiçbir habere rastlamış değilim.
Bogdan’ın savaşa yönelik sosyalist muhalefetini Vladimir Putin’e destek olarak sunmanın hiçbir inandırıcı dayanağı olamaz. Dünya Sosyalist Web Sitesi ve Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi, Rus istilasını başladıktan hemen sonra mahkûm etmiştir. Biz 24 Şubat 2022’de açıkça şunu belirttik: “sosyalistler ve sınıf bilinçli işçiler, Rusya’nın Ukrayna’yı istilasına karşı çıkmalıdır.”
… [New York] Times’a ilettiğim mesele, savaşa ilişkin siyasi analizimizle mutabık kalınmasına bağlı değildir. Mesele, demokratik haklar ve siyasi ifade özgürlüğü ilkelerinin tutarlı biçimde uygulanmasıyla ilgilidir. … Rusya’da savaş karşıtı siyasi faaliyetin bastırılması kapsamlı habercilik gerektiriyorsa —ki kesinlikle gerektiriyor— o halde bir Ukraynalı sosyalistin, aralarında savaş karşıtı makaleler yayımlamanın da bulunduğu faaliyetler nedeniyle 15 yıl hapse mahkûm edilmesi de bundan daha az ciddi bir incelemeyi hak etmiyor.
North şu sözlerle bitiriyordu: “Times’ı, Bogdan Syrotiuk’a yönelik kovuşturmayı ve mahkûmiyeti soruşturmaya ve davasının olgularını okurlarına aktarmaya çağırıyorum.”
Bu satırların yazıldığı ana kadar New York Times yanıt vermiş değildi ve Bogdan’ın davasına ilişkin hiçbir haber yayımlanmadı.
New York Times suskunluğunda yalnız da değil. Wall Street Journal, Washington Post, Guardian, Le Monde, Der Spiegel, Süddeutsche Zeitung, Frankfurter Allgemeine Zeitung, BBC, CNN, Reuters, Associated Press ve Agence France-Presse taramasında, karara, yargılamaya ya da tutuklamaya ilişkin hiçbir habere rastlanmıyor. Batılı büyük haber kuruluşlarının tek biri bile davayı haberleştirmedi.
Dört yılı aşkın savaş boyunca Amerikan ve Avrupa medyası, Ukrayna’daki siyasi baskıya ilişkin bilgileri sürekli olarak örtbas etti. Bu suskunluğun belirli bir işlevi var. Bu, savaşa yönelik kamuoyu desteğinin dayandırıldığı yalanı, yani bunun demokratik hakları savunmak amacıyla yapılan bir demokrasi savaşı olduğu yalanını korumaya yaramaktadır.
Bogdan Syrotiuk’un davası bunun tam tersini kanıtlamaktadır. Tam da bu yüzden davanın üstü örtülmüştür — ve işte bu yüzden bu örtbas yenilgiye uğratılmalıdır. Suskunluk duvarı yıkılmalı; bütün işçiler, gençler, sanatçılar ve aydınlar bu kovuşturmaya karşı tavır almalıdır.
Bogdan hakkındaki karar henüz kesinleşmedi. Savunması temyize gidecek; Ukrayna yasalarına göre temyiz başvurusunun 30 gün içinde yapılması gerekiyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2025 baharında Bogdan’ın davasını çoktan kabul etmişti.
Bogdan’a özgürlük mücadelesi belirleyici aşamaya giriyor ve bu mücadele kazanılabilir. İşçileri, gençleri, gazetecileri, bilim insanlarını, sanatçıları ve demokratik hakları savunan herkesi, şimdi, temyize hazırlanırken, Bogdan’ın özgürlüğü için yürütülen uluslararası kampanyayı genişletmeye çağırıyoruz.
Bu açıklamayı ve bir önceki “Faşist Ukrayna mahkemesi, savaş karşıtı sosyalist Bogdan Syrotiuk’u 15 yıl hapse mahkûm etti” başlıklı açıklamayı iş arkadaşlarınız, okul arkadaşlarınız ve dostlarınız arasında ve sosyal medyada olabildiğince geniş biçimde yayın.
Kararın bozulmasını ve Bogdan’ın derhal serbest bırakılmasını talep eden açıklamaları Pervomaysk Şehir Asliye Mahkemesi’ne inbox@pm.mk.court.gov.ua adresinden, kopyalarını da Dünya Sosyalist Web Sitesi’ne freebogdan@wsws.org adresinden gönderin.